آیاتی که از علوم می گویند

وهوالذی انشاکم السمع والابصار والافئده قلیلا ما تشکرون

آیه ۷۸سوره مومنون

نخستین بار گوش جنین بکار می افتد بعد چشم

 

تکیه بر سه موضوع گوش وچشم وعقل بخاظر آنست که ابزار اصلی شناخت این سه

 هستند .مسائل حسی را غالبا از طریق گوش وچشم درک می کنند ومسائل غیر

حسی را با نیروی عقل .برای پی بردن به اهمیت این دوحس ظاهر (بینایی وشنوایی)

کافی است که حالتی را که به انسان در اثر فقدان این دو دست می دهد در نظر

 بگیریم که تا چه حد دنیای او محدود وخالی  از هرگونه نور وروشنایی ،بیدرای

وآگاهی می گردد.حتی بر اثر فقدان این دو عملا بسیاری از حواس دیگر خود را از

دست می دهد.زبان وگویایی که در آغاز از طریق شنوایی به کار می افتد ورابط میان

انسان ودیگران است دیگر کاری از او ساخته نیست  وبه این ترتیب این دو حس کلید

عالم محسوساتند .سپس نوبت عقل می رسد که کلید جهان ماورا حس وعالم

ماورای طبیعت است در عین حال مامور نقادی ونتیجه گیری است.آیا کسانی که این

 سه وسیله بزر گ شناخت را سپاس نگویند در خور سرزنش نیستند؟اگر نعمت گوش

 وچشم در این آیه بر عقل مقدم داشته شده دلیلش روشن است اما چرا نعمت گوش گوش را بر چشم مقدم داشته است؟

ممکن است به این دلیل باشد که بگفته دانشمندان برای نخستین بار گوش نوزاد بکار

می افتد وچشم مدتی بعد از آن.چرا که چشمهای بسته در محیط تاریک رحم

هیچگونه آمادگی برای مشاهده امواج را ندارند وبه همین دلیل بعد از تولد مدتها بسته

 است تا تدریجا به نور عادت کند.در حالی که گوش چنین نیست .حتی به اعتقاد

بعضی در عالم جنین نیز قدرت شنوایی دارد وصدای قلب مادر را می شنود

آهن

تحقيقات نشان مي دهد استفاده از صبحانه و ناهار يا ميان وعده در مدارس ، نقش بسزايي در بالا بردن توان يادگيري دانش آموزان دارد. يافته هاي علمي ناشي از تحقيقات روي حيوانات و انسان ها تاثير مستقيم
آهن و روي بر قوه ادراک را تاييد مي کنند. کمبود آهن زودرس در دوران نوزادي ، اختلالات رفتاري در بزرگسالي را ناشي مي شود و رسيدن مواد مغذي کافي به بدن بزرگسالان نيز مي تواند ظهور اختلالات عصبي را به تاخير بيندازد.

فراموش کردن زودهنگام مطالب ، از دست دادن حافظه کوتاه مدت و ناتواني در به خاطر سپردن خلاصه مطالب از اثرات کمبود مواد مغذي به شمار مي آيند. اگر اين عدم دريافت مواد مغذي در سالهاي رشد سيستم مغزي عصبي و شکل گيري و تکميل قواي حافظه و درک باشد تاثيرات خطرناک تري را نيز به دنبال دارد.

آيا گرسنگي بر شما تاثير بدي دارد؟ آيا حذف يک وعده غذايي مشکل آفرين است؟ براي فهم اين نکته که سوء تغذيه ، گرسنگي و حتي حذف يک وعده غذايي قادر به توليد اختلالات رفتاري است ، آزمايش هاي بسياري صورت گرفته است.

دريافت گوشت قرمز به عنوان منبعي براي آهن و روي در منابع زيستي بسيار موثر است و بر قوه درک اثرات شگرفي دارد. کمبود آهن يک مشکل متداول در موادمغذي است که بيش از 2 ميليارد نفر يا بيشتر از يک سوم جمعيت جهان ، با آن درگيرند. نوزادان ، کودکان در سنين بلوغ و خانمها از زمان کودکي بزرگترين گروه در معرض خطر کمبود آهن هستند.

در امريکا کمبود آهن ، 9 درصد از کودکان سنين 12 تا 35 ماهه ، 1 درصد از کودکان بالاي 3 سال و 9 درصد تا 11 درصد از دختران جوان و خانمهاي 12 تا 49 ساله را در برمي گيرد که اين آمار در رابطه با ايران بسيار چشمگيرتر است.

آنومي فقر آهن (کم خوني ناشي از کمبود آهن) شايع ترين مشکل کمبود آهن است که 3 درصد از کودکان امريکايي 12 تا 35 ماهه و 3 تا 5 درصد دختران جوان و خانمها را درگير کرده است.
در دختران جوان و زنان بزرگسال ، رژيم غذايي کم آهن ، استفاده از غذاهاي مانع جذب آهن ، قاعدگي (خونريزي ماهيانه) و مصرف بسياري از داروها امکان ابتلا به آنومي فقر آهن را بالا مي برد.

چطور قوه ادراک تحت تاثير آهن قرار مي گيرد؟
کمبود آهن هم به طور مستقيم و هم به صورت غيرمستقيم بر رفتار و قواي درک انسان تاثيرگذار است. اثر مستقيم آن زماني است که کمبود آهن به طور مستقيم بر سنتز ميلين که پوشاننده سلولهاي عصبي است يا بر نوروترانسميترها که در واقع نقش آنها در انتقال پيامهاي عصبي
بوضوح روشن است و همين طور در توليد دوپامين که در واقع نوعي کاتکول آمين است تاثير بگذارد. تغييرات به وجود آمده بر اثر کمبود آهن قادر به ايجاد اختلال در روند تکميل و بالغ شدن سيستم اعصاب خواهد بود.

به طور غيرمستقيم کمبود آهن مي تواند باعث ايجاد رفتارهاي عصبي و کاهش درک به وسيله کاهش قدرت تمايز در مغز و ممانعت از توليد حسهاي گوناگون تاثيرگذار و در نتيجه باعث کاهش در توان يادگيري و کاهش توان مغز در جمع آوري اطلاعات بشود.

نقش روي در گستردگي درک و فهم کمبود روي غيرمتداول نيست. کمبودهاي شديد روي ، نسبتا نادر است ؛ اما کمبود خفيف روي يکي از مشکلات مردم جهان است ، که ايران را هم شامل مي شود. تشخيص کلينيکي کمبود خفيف روي ، دشوار است ولي با يک تاريخچه غذايي قابل بررسي است و حتي ممکن است در يک جمعيت با تغذيه کافي نيز ظهور کند.

چه چيز سبب کمبود روي مي شود؟ فرآيندهاي فيزيولوژيکال مثل افزايش رشد احتياج به روي دارند؛ بنابراين نوجوانان و خانمهاي باردار بيشتر ممکن است در محدوده خطر ابتلا به کمبود روي باشند.  بررسي هاي Data بر اين دلالت دارد که بسياري از نوزادان ، کودکان و خانمهاي جوان و بزرگسالان ، روي کمتري در مقايسه با مقدار توصيه شده مصرف مي کنند.

در حقيقت دسترسي زيستي به روي ، همان دريافت غذاهاي حاوي روي است که شامل غذاهايي با منابع حيواني و گياهي است ؛ براي مثال فيتات موجود در غلات و بنشن دسترسي زيستي به روي را محدود مي کند، همچنين کمبود دسترسي به غذاهايي که حاوي مقدار خوبي روي هستند مثل گوشت قرمز مي تواند از عوامل کمبود روي باشد.

هویچ

هويج منبع مهم بتاکاروتن و الياف مي باشد که هر دو اينها کمک به جلوگيري از سرطان و حمله قلبي مي کنند. ميزان کلسترول در 5 نفر که سنين آنها بين 25- 41 سال بود و روزانه 30 گرم هويج خام مصرف مي کردند اندازه گيري شده بعد از مدت سه هفته و دوباره اين ميزان

کنترل شد و مشخص گرديد که ميزان کلسترول کاهش پيدا کرده است. از آنجايي که کلسترول زياد يک عامل مهم در بيماري قلبي مي باشد بنابراين هويج را در صورت غذاهاي خود قرار دهيد.
گروهي از محققين سوئدي اخيرا دلايل بيشتري براي استفاده از سبزيجات ريشه اي ارائه نمودند. آنها به اين نتيجه رسيده اند که سبزيجات ريشه اي تاثير بسزايي در کاهش ميزان حمله هاي قلبي به خاطر پايين آوردن ميزان کلسترول دارند.
اين تحقيقات مشخص کرد که 2 عامل مهم در بازسازي سلولهاي رگ نقش دارند که شامل (PAI) پلاسمينوژن اکتيوتور انهيبيتور و تيشو پلاسمينوژن آکتيوتور اين دو ماده به طور کلي در بررسي ها نگهدارنده يکديگرند.
ولي چند سال قبل محققين متوجه شدند که مردمي که داراي ميزان بالايي از PAI باشند بيشتر مستعد ابتلا به حملات قلبي هستند. به نظر محققين سوئدي در دانشگاه تحقيقي بر روي 290 زن و مرد با ميانگين سني 60-30 از نظر ميزان PAI-1 بر روي نوع غذا انجام داده نتيجه بررسي بسيار شگفت انگيز بود بيشتر سبزيجات ريشه اي مثل هويج که مورد استفاده مردم است بيشتر افزايش دهنده TPA و کمتر افزايش دهنده PAI بود.
نتيجه بررسي هاي نشان مي دهد که افرادي که 6 بار يا بيشتر از سبزيجات ريشه اي در هفته خام يا پخته استفاده مي کنند کمتر دچار حملات قلبي مي شوند.
در طول مدت بيش از 5 سال محققين غذاي 287 زن را که سن آنها بين 32 تا 69 سال بود و مبتلا به بيماري قلبي بودند با گروه زنان مشابه مقايسه کردند و تفاوت مهمي بين دو گروه به دست آمد. بدين ترتيب که گروهي که از هويج استفاده مي کردند نسبت به کساني که کمتر از هويج استفاده مي کردند شانس ابتلا به بيماري قلبي داشتند.
بيماري قلبي اولين عامل مرگ در امريکا مي باشد. برخي از مطالعات نشان مي دهد که خوردن هويج کمک به جلوگيري از سرطان ريه و ساير سرطانها مي کند.
در يک مطالعه در مورد 3669 نفر مرد و زن در بلژيک مشخص شد که مصرف سبزيجات خطر ابتلا به سرطان کولون را کاهش مي دهد و نيز سبزيجات با فيبر زياد مثل هويج خطر ابتلا را 24% کاهش مي دهد.
طي بررسي انجام شده در دانشگاه آتن و Harvard School زناني که هر روز از هويج خام استفاده مي کنند 5 تا 8 بار کمتر به سرطان سينه مبتلا مي شوند با توجه به رشد سرطان سينه در امريکا جاي خوشحالي است که مصرف هويج تازه نيز رو به ازدياد است و امريکاييها امروزه 23% بيشتر از هويج مصرف مي کنند.